สส.โฮม ปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช โพสต์ข้อความผ่านสื่อโซเชียลมีเดียแฟนเพจเฟซบุ๊ก เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2568 ว่า

การขับเคลื่อน พ.ร.บ. คุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์และพี่น้องบนพื้นที่สูง จากที่โฮมได้รับเกียรติเป็นประธานคณะกรรมาธิการ ฯ ถือเป็นก้าวสำคัญในการแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางสังคมที่เรื้อรังมานาน

โดยมีประเด็นสำคัญและสาระหลักดังนี้

1. เปลี่ยนจาก "สงเคราะห์" เป็น "สิทธิ"

กฎหมายเดิมมักมองกลุ่มชาติพันธุ์ในเชิงความมั่นคงหรือเป็นผู้ที่รอรับการสงเคราะห์ แต่ร่าง พ.ร.บ. นี้เน้นเรื่อง "ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์" โดยรับรองว่ากลุ่มชาติพันธุ์มีสิทธิ์ในการสืบสานวัฒนธรรม ภาษา และวิถีชีวิตโดยไม่ถูกเลือกปฏิบัติ

2. การแก้ปัญหาเรื่องที่ดินทำกิน

มักเน้นย้ำเรื่องความทับซ้อนระหว่างที่อยู่อาศัยของกลุ่มชาติพันธุ์กับพื้นที่ป่าไม้ โดยกฎหมายนี้มุ่งหวังจะ:สร้างกลไกพิสูจน์สิทธิ์ให้กลุ่มที่อยู่มาก่อนการประกาศเขตอุทยานหรือป่าสงวน

เปลี่ยนการมอง "ไร่หมุนเวียน" จากการทำลายป่า เป็นการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพและภูมิปัญญาดั้งเดิม

3.การเข้าถึงสถานะและสิทธิขั้นพื้นฐาน

ได้ผลักดันเรื่องการแก้ปัญหา "บุคคลไร้รัฐไร้สัญชาติ" เพื่อให้พี่น้องกลุ่มชาติพันธุ์เข้าถึง:สิทธิการรักษาพยาบาล (บัตรทอง) สิทธิทางการศึกษา สิทธิในการประกอบอาชีพที่ถูกกฎหมาย

4. การจัดตั้ง "สภาชาติพันธุ์"

เพื่อเป็นพื้นที่ให้ตัวแทนกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบายที่กระทบต่อชีวิตของตนเองโดยตรง ไม่ใช่การตัดสินใจจากส่วนกลางเพียงอย่างเดียว

โฮมหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจากการผลักดัน พระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ พ.ศ. 2568 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 19 กันยายน 2568 แล้วนั้น จะสามารถคุ้มครองสิทธิในด้านต่างๆ ของกลุ่มชาติพันธุ์ เช่น สิทธิทางวัฒนธรรม การดำรงชีวิตตามวิถีเดิม การมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และการส่งเสริมศักยภาพ ได้อย่างยั่งยืนต่อไปค่ะ