วันที่ 1 มิถุนายน 2569 ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ระบุว่า

'ควอนตัม' ไม่ใช่เรื่องไกลตัว - โอกาสและยุทธศาสตร์ของไทยในเวทีเทคโนโลยีโลก

หนึ่งในวาระทางเทคโนโลยีที่ผมตั้งใจผลักดันเชิงนโยบายให้เกิดขึ้นจริงในประเทศไทยคือ Quantum Technology ครับ ช่วงที่ผมมาทำงานที่ฝรั่งเศส ผมได้คุยกับ Pasqal บริษัทเทคโนโลยีควอนตัมระดับแนวหน้าจากฝรั่งเศส ซึ่งมีผู้ร่วมก่อตั้งคือ ศาสตราจารย์ Alain Aspect เจ้าของรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ ปี 2022

ในมุมมองของผม "ควอนตัม" คือโครงสร้างพื้นฐานใหม่ที่จะมาช่วยประมวลผลโจทย์ที่ซับซ้อนเกินข้อจำกัดของคอมพิวเตอร์ในปัจจุบัน ตั้งแต่การคิดค้นยาและวัสดุขั้นสูง การเพิ่มประสิทธิภาพระบบโครงสร้างพื้นฐานอย่างการขนส่งและพลังงาน ไปจนถึงความมั่นคงปลอดภัยทางข้อมูลในยุคดิจิทัล

ประเทศไทยมีบุคลากรและสถาบันวิจัยที่มีศักยภาพสูงมาก สิ่งที่รัฐต้องทำคือการเป็น "Facilitator" เพื่อสนับสนุนและเชื่อมโยงเครือข่ายระดับโลก แม้งานวิจัยด้านฮาร์ดแวร์ควอนตัมในเวทีโลกจะก้าวไปไกล แต่ในเชิงยุทธศาสตร์ ผมประเมินว่าไทยยังมี "จุดแข็ง" ที่สามารถสอดแทรกเป็นผู้เล่นสำคัญได้ใน 3 ห่วงโซ่คุณค่า ได้แก่

Quantum Communication - ระบบการสื่อสารที่มีความปลอดภัยระดับสูงสุด

Quantum Software - การพัฒนาอัลกอริทึมสำหรับ Quantum Computing

Quantum Sensing - เทคโนโลยีเซนเซอร์ความไวสูง

ขอขยายความในมิติของ Quantum Sensing ในฐานะที่ผมอยู่ในสายวิศวกรรมชีวการแพทย์ครับ เทคโนโลยีนี้สามารถตรวจวัดสัญญาณทางชีวภาพที่ละเอียดอ่อนมาก เช่น การสร้างภาพการทำงานของสมองและหัวใจที่แม่นยำ หรือการตรวจจับความผิดปกติของมะเร็งและอัลไซเมอร์ได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น นี่คือจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญของ "การแพทย์แม่นยำ" (Precision Medicine) ที่จะเข้ามาต่อยอดอุตสาหกรรม Wellness Economy ซึ่งไทยมีรากฐานที่แข็งแกร่งและมีศักยภาพในการแข่งขันสูงมากบนเวทีโลก

ทาง Pasqal แนะนำให้ไทยริเริ่มโครงการ Joint R&D กับฝรั่งเศสอย่างเป็นรูปธรรม และข่าวดีคือ สัปดาห์หน้า ทีมผู้บริหารของ Pasqal จะเดินทางมาเยือนประเทศไทยเพื่อหารือแนวทางความร่วมมือเชิงลึกครับ

การยกระดับขีดความสามารถทางเทคโนโลยีของประเทศ ไม่สามารถรอให้โลกเปลี่ยนแล้วค่อยปรับตัว แต่ต้องอาศัยวิสัยทัศน์และการลงมือทำตั้งแต่วันนี้ นี่คือก้าวเล็ก ๆ ที่สำคัญในการเปลี่ยนผ่านประเทศไทยสู่เศรษฐกิจอนาคตอย่างแท้จริงครับ