ศึกษิษฏ์ ศรีจอมขวัญ โฆษกพรรคเพื่อไทย ระบุผ่านสื่อโซเชียลมีเดีย วันนี้ (28 มีนาคม 2569) ว่า พ.ร.บ. อยู่ดี หรือ Universal Design ของพรรคเพื่อไทยฉบับนี้ เป็นหนึ่งในร่างกฎหมายของพรรคเพื่อไทยที่จะนำเสนอต่อรัฐสภาโดย อ.เชน ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ ครับ

ปัจจุบันบริการสาธารณะในไทยหลายแห่งไม่ได้ถูกออกแบบมาอย่างครอบคลุมมากพอทำให้คนไทยหลายล้านคน ไม่สามารถเข้าถึงอาคารและบริการสาธารณะได้อย่างเต็มที่ โดยเฉพาะแก่กลุ่มผู้ที่มีข้อจำกัดทางร่างกายและการเคลื่อนไหว ทั้งผู้พิการ ผู้สูงอายุ คนท้อง รถเข็นเด็ก และกลุ่มอื่น ๆ ที่มีความจำเป็น

ข้อจำกัดเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงปัญหาทางกายภาพ แต่ยังเป็น ข้อจำกัดทางโอกาสในชีวิตประจำวันและโอกาสทางเศรษฐกิจด้วย

ยิ่งไปกว่านั้น ประเทศไทยได้เข้าสู่สังคมผู้สูงอายุแล้ว การออกแบบที่ไม่ครอบคลุมในวันนี้จะกลายเป็นอุปสรรคของคนส่วนใหญ่ในอนาคต

ร่าง พ.ร.บ. อยู่ดีของพรรคเพื่อไทยฉบับนี้ จะแก้ปัญหาโดยกำหนดมาตรฐานกลางให้ทุกหน่วยงานต้องปฏิบัติตาม เพื่อให้อาคาร ระบบขนส่งสาธารณะ ผลิตภัณฑ์ และบริการต่าง ๆ ถูกออกแบบมาเพื่อให้ทุกคนสามารถเข้าถึงได้

นอกจากนี้ การปรับปรุงบริการสาธารณะต่าง ๆ ให้มีความครอบคลุมและเข้าถึงทุกคนได้ จะเป็นรากฐานสำคัญสำหรับการพัฒนาไปสู่เศรษฐกิจมูลค่าสูง เหมือนที่หลายประเทศ เช่น ญี่ปุ่น ที่พัฒนาเมืองและบริการให้เข้าถึงได้สำหรับทุกคน จนกลายเป็นประเทศที่นักท่องเที่ยวทั่วโลกรู้สึกว่าเดินทางง่าย และสามารถไปเที่ยวได้แม้มีข้อจำกัดทางร่างกาย

เพราะพรรคเพื่อไทยเราเชื่อว่าการออกแบบที่ดีไม่ใช่เพียงแค่การออกแบบเพื่อความสวยงามเพียงเท่านั้น แต่ต้องเป็นออกแบบที่ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลังครับ

ทั้งนี้ พรรคเพื่อไทย ได้เผยแพร่อินโฟกราฟิค อธิบายเกี่ยวกับ พ.ร.บ.อยู่ดี หรือ Universal Design ยกระดับโครงสร้างพื้นฐานเพื่อทุกคน สู่เศรษฐกิจแห่งอนาคต

บางครั้งที่เราไม่แข็งแรง เราเริ่มสัมผัสได้ว่า สาธารณูปโภคของประเทศไทย จากถนนหนทาง ทางเท้า ขนส่งสาธารณะ ตึกอาคาร รวมถึงพื้นที่ออนไลน์เช่นแพลตฟอร์มต่างๆ ไม่ค่อยใจดีกับเราเท่าไหร่ หลายครั้งต้องใช้แรงกายในการเดินข้ามถนน ต้องปีนขึ้นรถเมล์ ถนนหนทางเต็มไปด้วยขวากหนาม โลกออนไลน์ก็ไม่คิดเผื่อคนที่ไม่พร้อม

กลุ่มเปราะบาง ซึ่งไม่ได้หมายถึงแค่ผู้พิการ แต่อาจรวมถึงเด็กๆ ที่เป็นลูกหลานของเรา พ่อแม่ที่เริ่มแก่ชรา กระทั่งเราเองที่อาจกลายเป็นผู้ใช้รถเข็นจากความเจ็บป่วยชั่วคราว หรือผู้ปกครองที่ดูแลเด็กเล็ก

เราอยู่ในพื้นที่ที่ต้องใช้ชีวิตด้วยความระมัดระวัง ความระมัดระวังที่หลายครั้งเป็นเรื่องของความเป็นความตาย ความผิดพลาดเล็กๆ อาจนำไปสู่อุบัติเหตุร้ายแรง นำไปสู่การบาดเจ็บถาวรและอาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต

พรรคเพื่อไทย นำโดย ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ เตรียมเสนอร่าง พ.ร.บ. การออกแบบที่เป็นสากล (Universal Design) ผลักดันให้ประเทศไทยบังคับใช้หลักการการออกแบบที่เป็นสากล ส่งเสริมให้ทุกพื้นที่จากพื้นที่กายภาพ พื้นที่บริการ เช่น ขนส่งสาธารณะ และพื้นที่แพลตฟอร์มออนไลน์ เช่น แอปพลิเคชัน ต้องอำนวยความสะดวก และต้องออกแบบโดยคิดเผื่อคนทุกคน ทุกเงื่อนไขทางร่างกาย ให้เข้าถึงและเข้าใช้บริการได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีความปลอดภัย

พ.ร.บ. การออกแบบที่เป็นสากล มุ่งวางแนวทางหลักการเพื่อการปรับปรุงทุกพื้นที่ของประเทศให้ได้มาตรฐานและสนับสนุนทุกการเข้าถึง มีกลให้รัฐรับผิดชอบความปลอดภัยของประชาชน มีการตั้งคณะกรรมการจากผู้เชี่ยวชาญและกลุ่มเปราะบางเข้ากำกับดูแล

ในการเปลี่ยนผ่านสู่ประเทศไทยที่รับหลักการการออกแบบที่เป็นสากล พื้นที่และบริการของรัฐต้องดำเนินการแก้ไขตามระยะเวลา สำหรับพื้นที่และบริการของเอกชน รัฐมีหน้าที่สนับสนุนในการปรับปรุงเปลี่ยนผ่านด้วยกลไกต่างๆ อาทิ การให้สิทธิประโยชน์ด้านภาษี และการสนับสนุนการวิจัยและพัฒนา

การนำหลักการการออกแบบที่เป็นสากลให้กลายเป็นหลักการสำคัญของประเทศ นอกจากจะเป็นการปรับปรุงให้สาธารณูปโภคของประเทศไทยได้มาตรฐานระดับสากล เป็นพื้นที่ที่เราทุกคน ในทุกเงื่อนไขของร่างกายใช้ชีวิตได้อย่างปลอดภัย เข้าถึงได้ มีความสุขแล้ว ยังเป็นการปูทางประเทศไทยตามคำมั่นของพรรคเพื่อไทยสู่การเป็นประเทศเศรษฐกิจมูลค่าสูง

การที่ประเทศไทยมีสาธารณูปโภคที่ได้มาตรฐาน ใช้แนวคิดการออกแบบที่เป็นสากล เป็นการเตรียมรับสังคมสูงวัยและเตรียมทุกพื้นที่สู่การเป็นศูนย์กลางด้านสุขภาพ(Wellness Hub) ต้อนรับนักท่องเที่ยวที่มีการจับจ่ายสูงและกลุ่มผู้มีศักยภาพ(Talent) จากทั่วโลก ทั้งยังเปิดไปสู่โอกาสทางเศรษฐกิจใหม่ๆ เช่น การพัฒนาสินค้าและบริการกลุ่มนวัตกรรม(R&D) เป็นการยกระดับการออกแบบในกลุ่มวิชาชีพต่างๆ อาทิ สถาปัตยกรรม ไปจนถึงนักพัฒนาซอฟต์แวร์ เป็นต้น